Η καθ΄ημάς Ανατολή

Τρίτη, 02 Δεκέμβριος 2008
Η καθ’ ημάς Ανατολή*
Του ΠΕΤΡΟΥ Ν. ΛΙΝΑΡΔΟΥ

Κάθε επέτειος για να έχει νόημα, ανεξάρτητα αν προκαλεί ευφορία ψυχής ή παραπέμπει σε μέρες δράματος, πρέπει να εκφράζεται όχι ως συγκινησιακή αναμνησιολογία αλλά και ως μετάδοση, ιδιαίτερα στη νέα γενιά, στοιχείων ώστε να αξίζει τον κόπο να μιλάμε για τις ρίζες. Αυτόν τον καιρό το ταξίδι στον χρόνο μας φέρνει στον Μικρασιατικό Ελληνισμό και το βίαιο ξεριζωμό του πριν από 86 χρόνια. Δυστυχώς όσο περνάει ο καιρός αμβλύνονται, μέχρι εξαφάνισης, όλα εκείνα τα στοιχεία που καθιστούν, ιστορικά, την άθληση ως ένα από τα πιο δραστήρια στοιχεία της καθ’ ημάς Ανατολής. Το βλέπουμε άλλωστε στις περιπτώσεις – και είναι πολλές – των αθλητικών σωματείων που κατά τον Σεπτέμβριο του 1922 μεταφυτεύθηκαν στην ελεύθερη Ελλάδα, συνεπικουρούντα τα μέγιστα σε μια ριζική προς τα άνω αλλαγή της Ελλάδας. Αν γίνει και είναι απλό «τεστ» και ερωτηθούν οι σημερινοί αθλητές και αθλήτριες συλλόγων που έχουν εκεί την «πατρίδα» τους, όχι μόνο στη δίκαια προβεβλημένη Ιωνία αλλά και σε όλη τη Μικρασία και τον Πόντο, τι ξέρουν για τη φύτρα του συλλόγου τους, σε μέγιστο ποσοστό το σήκωμα των ώμων θα είναι η απάντηση. ΄Αρα το πρώτο ως ουσία γνώρισμα της επετείου δεν υπάρχει. Η γνώση. Το θέμα δεν αφορά την ιστορία, αφορά την ανεπάρκεια αυτογνωσίας που κατ’ ανάγκη επεκτείνεται και στην εθνική αμνησία, έστω την ισχνότατη γνώση. Το έλλειμμα αυτό δεν αφορά μόνο την άθληση αλλά σχετίζεται με την όλη ύπαρξη και δημιουργία του Μικρασιατικού Ελληνισμού. Εδώ μας ενδιαφέρει η άθληση. Σε πολλά βιβλία, είτε αυτοδύναμα είτε ως μέρη, έχει καταγραφεί και σχολιασθεί ποια ήταν η προσφορά του αθλητισμού στον Μικρασιατικό Ελληνισμό. Η ευθύνη ανάγεται στα σωματεία και στην αδιαφορία – ας μην πούμε ασχετοσύνη – των διοικήσεων. Το ενδιαφέρον εστιάζεται και εξαντλείται στο πως θα νικήσουμε και όχι πώς μέσα από την άθληση θα κερδίσουμε ψυχή και σώμα. Σε ποιον σύλλογο με ρίζες μικρασιατικές, την ώρα που ο πατέρας εγγράφει στη δύναμή του το οκτάχρονο (ακόμη και μικρότερο) αγόρι και κορίτσι ο εκπρόσωπος του σωματείου τού δίνει ένα ολιγοσέλιδο τευχίδιο από το οποίο θα μάθει ο νεοσσός της άθλησης ποιος είναι αυτός ο χώρος όπου μπορεί να περάσει δεκαετίες της ζωής του; (Αυτό ισχύει και για τους συλλόγους της μητροπολιτικής Ελλάδος).


Μια και ξεκινήσαμε από την επέτειο του 1922 αξίζει να δοθεί λίγος δημοσιογραφικός χώρος στη διαφορά ανάμεσα στα σωματεία της ελεύθερης Ελλάδας και τα εκτός συνόρων. Νομοτελειακά (ίσως ο όρος επιβιωτικά δεν είναι έξω από τον στόχο) τα μικρασιατικά σωματεία, φυσικά και εκείνα της Κων/πολης και της Ανατολικής Θράκης, της Κύπρου, της Αιγύπτου δεν περιορίζονταν στην αγωνιστική δραστηριότητα αλλά αποτελούσαν πολύτιμα κύτταρα πολιτισμού, καλλιτεχνικής καλλιέργειας, μόρφωσης. Κάτι που ίσως να μην ήταν αναγκαίο (εδώ και το λάθος) στην πορεία των συλλόγων της Ελλάδας, με κάποιες εξαιρέσεις για την ελεύθερη πατρίδα. Ακόμη και σε χώρες όπου οι ελληνικές εστίες είχαν άλλη, χαλαρή, σχέση με το ξένο κράτος, αυτή η πολιτισμική ταυτότητα των συλλόγων των ελληνικών κοινοτήτων ήταν εμφανής. Στη Μικρά Ασία και στην Κων/πολη – καθώς και στην Κύπρο – η αθλητική ανάπτυξη ήταν μέρος της όλης δραστηριότητας του σωματείου. Τα πέραν της καθαυτό άθλησης συστατικά είχαν και την έννοια του προμαχώνα διατήρησης του εθνικού φρονήματος. Σαφής και ειδοποιός διαφορά σε σύγκριση με τα σωματεία της ελεύθερης Ελλάδας.

Ο κλοιός του άλλου κράτους άλλοτε ήταν ήπιος αλλά συνήθως σκληρός, κατά περίπτωση μέχρι ασφυξίας. Πυρήνας, αγωγός εθνικής οξυγόνωσης, ενδυνάμωσης της ελληνικής ταυτότητας. ΄Αθληση, Πολιτισμός, Τέχνες κ.λπ. αποτελούν έναν θώρακα επιβίωσης. Ένα τυχαίο παράδειγμα: ΄Όταν ο Πανιώνιος ΓΣΣ ήρθε στην Αθήνα το 1922 στα «χαρτιά» του λειτουργούσαν 17 τμήματα. Περισσότερα από τα μισά είχαν σχέση με τον Πολιτισμό, τις Τέχνες, την Αγωγή Ψυχής (Ψυχαγωγία). Κατ’ αναλογία λίγο – πολύ σε όλα τα αθλητικά σωματεία της Μικράς Ασίας και του Πόντου το ίδιο συνέβαινε.

 

* Αναδημοσιεύεται από τη στήλη Ενστάσεις και Προτάσεις της εφημερίδας «ΤΟ ΒΗΜΑ» (Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2008, Α61). Ο κ. Πέτρος Ν. Λινάρδος είναι δημοσιογράφος και ιστορικός του Αθλητισμού.

Association of the Enosi Smyrneon Powered by Elxis - Open Source CMS.  Copyright (C) 2006-2017 Elxis.org. All rights reserved.