Αρχική arrow Άρθρα - Εκδόσεις arrow Άρθρα Αρχείου arrow Κείμενο Εγκαινίων Η Σμύρνη των Ελλήνων

Κείμενο Εγκαινίων Η Σμύρνη των Ελλήνων

Πέμπτη, 05 Ιούλιος 2012

Η Σμύρνη των Ελλήνων

Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι που παρουσιάζουμε δημόσια τη «Σμύρνη των Ελλήνων», Έκθεση που στηρίζεται σε Συλλογές της Ενώσεως Σμυρναίων και συμπληρώνεται με εκθέματα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, ιδιωτικά οικογενειακά κειμήλια και συλλεκτικά αντικείμενα.

Αφορμή της Έκθεσης: τα 90 χρόνια από την Καταστροφή της Σμύρνης. Στόχος: η παρουσία και συμβολή του πολιτισμού και της ιστορίας τουελληνισμού της Σμύρνης, της Μικρασίας, της Ανατολής, στη διαμόρφωση του σύγχρονου ελληνικού γίγνεσθαι.

Τα εκθέματα καταλαμβάνουν το θεωρείο και ξεκινούν με χαρακτικά της Σμύρνης, έργα ευρωπαίων περιηγητών του 19ου αιώνα ή παλαιότερων εποχών.

Ακολουθούν εικόνες καθημερινής ζωής, το λιμάνι, τα σοκάκια, χαρακτηριστικά ελληνικά σπίτια, λεπτομέρειες σπιτιών και πανοράματα του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου, της μεγάλης οικονομικής και πνευματικής ακμής του ελληνισμού της Σμύρνης.

Επισκεπτόμαστε ευκατάστατες ελληνικές οικογένειες. Αντικρίζουμε τα μέλη τους, όπως έχουν αποδοθεί από ζωγράφους ή φωτογράφους, ταπαρακολουθούμε στον κήπο, σε γιορτές ντυμένα με τα καλά τους και βλέπουμε αντικείμενα οικιακής ή προσωπικής χρήσης.

Η εκπαίδευση έκανε τον ελληνισμό να ξεχωρίσει και να κυριαρχήσει στη πνευματική και οικονομική ζωή της πόλης. Παρουσιάζουμε φωτογραφίες σχολείων, καθηγητών, μαθητών, κανονισμούς λειτουργίας, σχολικά βιβλία, απολυτήρια. Ο Κοραής, που γεννήθηκε στη Σμύρνη,μαθήτευσε στα σχολεία της και συνέβαλε στη διαμόρφωση της ελληνικής παιδείας στη Σμύρνη, δεν μπορούσε να λείπει. Το γραφείο, η πολυθρόνα, τα προσωπικά του είδη, είναι εκεί μαζί με το πορτραίτο του.

Εκκλησίες, θρησκευτικά βιβλία, αντικείμενα λατρείας και η φιλανθρωπική δραστηριότητα, ιδιαίτερα αναπτυγμένη στη Σμύρνη, παρουσιάζονται στη συνέχεια.

Ο ελληνικός τύπος αποτελεί λαμπρή υπόθεση μέχρι την τελευταία ημέρα της ελληνικής παρουσίας στη Σμύρνη. Παρουσιάζουμε εφημερίδες,περιοδικά, και ποικίλα ελληνικά βιβλία από τις χιλιάδες εκδόσεις Σμύρνης.

Η οικονομική δραστηριότητα του ελληνισμού της Σμύρνης προβάλλεται με φωτογραφίες εμπόρων και βιομηχάνων, με υλικά τεκμήρια της δράσης τους κ.ά. Χρειάζεται, βέβαια, ξεχωριστή Έκθεση για να αναδειχθεί το μέγεθος, το ιστορικό βάθος και η δυναμική στο εμπόριο, στις μεταποιητικές δραστηριότητες, στις κατασκευές, στις μεταφορές, και για να καταδειχτεί η συνέχεια της επιχειρηματικής δραστηριότητας τωνσμυρνιών μέχρι σήμερα.

Παρουσιάζουμε στοιχεία από την επαγγελματική και τη σωματειακή οργάνωση, την αθλητική κίνηση, τη λαμπρή δράση του Απόλλωνα, του Πανιώνιου, που τους έχουμε δίπλα μας μέχρι σήμερα, και των άλλων αθλητικών σωματείων της Σμύρνης.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στους γιατρούς και στην ιατρική στη Σμύρνη. Παραθέτουμε φωτογραφίες ελλήνων γιατρών και φαρμακοποιών, το φημισμένο Γραικικό Νοσοκομείο κ.ά.

Το θέατρο και η λογοτεχνία αποτελούν τομείς ιδιαίτερα αναπτυγμένους στη Σμύρνη. Παρουσιάζουμε εικόνες λογοτεχνών, ηθοποιών και θεατρικών παραστάσεων και λογοτεχνικά βιβλία που έχουν συγγραφεί και εκδοθεί στη Σμύρνη.

Η μουσική στη Σμύρνη αγκαλιάζει ευρύτατη γκάμα μουσικών ειδών και διαμορφώνει τον δικό της σύνθετο χαρακτήρα. Παρουσιάζουμε φωτογραφίες μουσικών, παρτιτούρες, δίσκους ηχογραφημένους στη Σμύρνη και άλλα τεκμήρια της μουσικής ζωής και δημιουργίας.

Τη δυναμική ανάπτυξη του ελληνικού στοιχείου σφραγίζει μετά τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο η απελευθέρωση της Σμύρνης. Έγγραφα, έντυπα και φωτογραφίες από τη δράση της ελληνικής Διοίκησης, της Μικρασιατικής Άμυνας, του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή, που οργάνωσε το Πανεπιστήμιο Σμύρνης, ελληνικές σημαίες από δημόσια κτήρια, η στολή και προσωπικά αντικείμενα του αρχιστράτηγου Λεωνίδα Παρασκευόπουλου, ντοκουμέντα από την υπογραφή της συνθήκης των Σεβρών από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, δίνουν αμυδρή εικόνα αυτής της περιόδου.

Ακολουθεί η Καταστροφή. Δύσκολο να αποτυπωθεί και να παρουσιαστεί το τραγικό γεγονός της «τελικής λύσης» της μεθοδευμένης γενοκτονίας του ελληνισμού της Ανατολής, ίσως αδύνατο. Αρκούμαστε να παραθέσουμε κάποιες εικόνες, συγκλονιστικό απόσπασμα από το ημερολόγιο αμερικανού ναύτη που βρέθηκε τότε στη Σμύρνη, το τελευταίο φύλλο της Αμάλθειας, τυπωμένο στην Αθήνα, τα άμφια, τη μίτρα και τη ποιμαντορική ράβδο του αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης.

Κλείνουμε με φωτογραφίες του Γιώργου Σεφέρη από την εποχή που, νήπιο ακόμη, παίζει στην παραλία των Βουρλών, μέχρι την πάνδημη κηδεία του, στην Αθήνα. Το παράδειγμα του Σεφέρη δείχνει συμβολικά ότι και μετά το ΄22 και σήμερα η Σμύρνη των Ελλήνων, οι Έλληνες της Σμύρνης και της Μικρασίας είναι παρόντες και διεκδικούν τη θέση και το ρόλο τους στο ελληνικό γίγνεσθαι και στον σύγχρονο κόσμο.

Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τη διοίκηση και το προσωπικό του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, ιδιαίτερα τον κ. Μαζαράκη και τον κ. Προσαλλέντη, που ήσαν δίπλα μας και βοήθησαν αποφασιστικά να στηθεί η Έκθεση. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε την κ. Αθηνογένους, τον κ. Κατραμόπουλο, την κ. Ελένη Μπίστικα, τον κ. Αριστομένη Καλυβιώτη, τον κ. Γιώργο Ραφτόπουλο, τον κ. Πέτρο Μεχτίδη, που πρόθυμα προσέφεραν οικογενειακά κειμήλια και πολύτιμα συλλεκτικά κομμάτια για να εκτεθούν στην παρούσα Έκθεση. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τα μέλη της Ένωσης που συνέβαλαν με την εθελοντική τους εργασία ή με μικρές χορηγίες σε αυτό το εγχείρημα.

Περιδιαβάζοντας τη «Σμύρνη των Ελλήνων» θα παρατηρήσετε ότι πολλά αντικείμενα των συλλογών της Ένωσης, χρειάζονται συντήρηση.Στοχεύουμε αυτά τα έργα να επιστρέψουν στην Ένωση συντηρημένα από τα έμπειρα συνεργεία του Μουσείου. Απευθυνόμαστε σε κάθε ευαίσθητο φίλο επισκέπτη για να μας υποστηρίξει στην προσπάθεια συντήρησης και ανάδειξης αυτών των μοναδικών θησαυρών.

Αγαπητοί φίλοι, βρισκόμαστε σ’ ένα χώρο ιδιαίτερα φορτισμένο ιστορικά, όχι μόνο γιατί εδώ συνεδρίαζε η Βουλή των Ελλήνων, όχι μόνο γιατί σήμερα στεγάζει το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, αλλά γιατί εδώ διεξήχθη η «δίκη των εξ». Τότε βέβαια οι σμυρνιοί, οι μικρασιάτες δεν μπορούσαν να είναι παρόντες. Σήμερα είναι όλοι εδώ, στο θεωρείο, και μας παρακολουθούν σιωπηλοί:

Οι προύχοντες της Σμύρνης με τις οικογένειες, τις υπηρέτριες, τις παραμάνες και τις κουβερνάντες.

Οι καθηγητές και οι τελειόφοιτοι της Ευαγγελικής.

Οι καθηγητές, οι δάσκαλοι και οι δασκάλες του Σοφίειου, του Ομήρειου, της Σχολής Αρώνη, του Κεντρικού Παρθεναγωγείου και των άλλων σχολείων της Σμύρνης.

Οι ιερείς και οι επίτροποι των εκκλησιών.

Τα ορφανά του ορφανοτροφείου.

Οι δημοσιογράφοι και οι τυπογράφοι.

Οι έμποροι και οι βιομήχανοι.

Οι βαρκάρηδες, οι μαουνιέρηδες και όλοι οι άνθρωποι του λιμανιού.

Οι γιατροί και οι φαρμακοποιοί.

Οι αθλητές και οι παράγοντες του Απόλλωνα, του Πανιώνιου και των άλλων σωματείων.

Οι λογοτέχνες, οι ηθοποιοί και οι θεατές στο κατάμεστο θέατρο της Σμύρνης.

Ο Γιοβανίκας με την κομπανία του και όλες οι παρέες που διασκεδάζουν μαζί τους.

Οι έλληνες αξιωματικοί, στρατιώτες και ναύτες στο κε και το πλήθος των σμυρνιών που τους υποδέχεται.

Οι άνθρωποι της Μικρασιατικής Άμυνας.

Το δωδεκάχρονο κορίτσι που κολύμπησε μέχρι το αμερικάνικο πολεμικό για να σωθεί.

Οι δεκάδες χιλιάδες άταφοι νεκροί.

Είναι όλοι εδώ. Περιμένουν την ετυμηγορία μας.

Μετά το τέλος της Έκθεσης θα τους παραδώσουμε στη λήθη; Θα τους κλειδώσουμε ξανά στα συρτάρια και στις αποθήκες;

Η Έκθεση αποδεικνύει ότι ήρθε η ώρα να γίνει πραγματικότητα το Μουσείο του Ελληνισμού της Ανατολής, που εδώ και μισό αιώνα διεκδικεί ηΈνωση Σμυρναίων και άλλοι μικρασιατικοί, ανατολικοθρακιώτικοι και ποντιακοί φορείς. Σας καλούμε να υποστηρίξετε την πρόταση της Ένωσης για τη δημιουργία του Μουσείου του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας και της Ανατολής στις προσφυγικές πολυκατοικίες της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, πρόταση που προβάλουμε δημόσια. Θέλουμε ένα ζωντανό Μουσείο, που με τη δράση του να συμβάλει στο σύγχρονο γίγνεσθαι της πατρίδας μας και όχι μόνο.

Φαίδων Παπαθεοδώρου, Αντιπρόεδρος ΔΣ/ Ενώσεως Σμυρναίων/ 5η Ιουλίου 2012

Association of the Enosi Smyrneon Powered by Elxis - Open Source CMS.  Copyright (C) 2006-2017 Elxis.org. All rights reserved.