Η Μεγάλη Μετάγγιση

Δευτέρα, 28 Σεπτέμβριος 2009

H μεγάλη

Μετάγγιση*

Του ΠΕΤΡΟΥ Ν. ΛΙΝΑΡΔΟΥ

Σ

υχνά και με εμφανές κίνητρο την ευρεία συναισθηματική φόρτιση, η επέτειος ενός μεγάλου δραματικού γεγονότος καλύπτεται, σε σημαντικό μέρος των όσων γράφονται και ακούγονται, από θρηνολογία ενώ το αντίθετο αξίζει να συμβαίνει. Αυτό αφορά την υπόμνηση, τον σχολιασμό και την προσθήκη νέων εκτιμήσεων, ακόμη και τη γνωστοποίηση νέων ευρημάτων, για την ουσιαστική σημασία και τις επιπτώσεις, θετικές ή αρνητικές, που είχε και πιθανότατα έχει και σήμερα, αλλά θα έχει και αύριο. Με αφετηρία τη θέση αυτή γνώσης, κινήτρου, προβληματισμού και σκέψης – κυρίως για τους νεότερους – η επέτειος του ξεριζωμού του Μικρασιατικού Ελληνισμού και του πρώτου ακρωτηριασμού των Ελλήνων της Ανατ. Θράκης και της Κωνσταντινούπολης πρέπει να μετρηθεί με το τι προσέφερε ως μεγάλη μετάγγιση δυναμισμού στον ελληνικό αθλητισμό.

Το πρώτο δίδαγμα αφορά αυτήν ταύτη την έννοια της άθλησης ως κοινωνικής δράσης και ψυχολογικής στήριξης. Αναφερθήκαμε στη μεγάλη μετάγγιση. Μια από τις πρώτες κινήσεις για την επιβίωση του προσφυγικού κόσμου είναι η μεταφύτευση ακόμη και στις παραγκουπόλεις, και βέβαια στις κοινότητες και στα αστικά κέντρα, των πυρήνων άθλησης, δηλαδή των προσφυγικών σωματείων. Κάτι που ασκούσαν, με διπλό στόχο, στις προγονικές εστίες από το 1890 – σε κάποιες περιπτώσεις και λίγο νωρίτερα – ως τον μοιραίο Αύγουστο του 1922. Το αθλητικό πνεύμα, συχνά σε ένα μορφωτικό και πολιτισμικό πλαίσιο, ήταν ένας ισχυρός βραχίονας για τη θωράκιση του εθνικού φρονήματος. Μαζί με την άθληση (σωμασκία), η παιδεία και η θρησκεία.

Αναφερόμενοι στην έννοια του σωματείου πρέπει να επισημανθεί ότι η ελληνική δράση στις πόλεις όπου υπήρχαν μεγάλες παροικίες ξένων – κατά κύριο λόγο Αγγλογάλλων και από κοντά Ιταλών – είχε ως κίνητρο και έρεισμα την ανταγωνιστική υπεροχή προς τις ξένες παροικίες. Αυτό θα το συναντήσουμε σε δύο διαφορετικά - λόγω των επί τόπου συνθηκών πλαίσια. Διαφορετικό, π.χ. στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη και διαφορετικό – αλλά με τον ίδιο στόχο – στην Κύπρο και στην Αίγυπτο. Το πιο σημαντικό στοιχείο σ’ αυτή τη συνάφεια της ΄Αθλησης της Προσφυγιάς με τη νέα «πατρίδα» εκφράζεται με τη μεταφύτευση των συλλόγων τους, πριν από οποιαδήποτε άλλη συλλογική εκδήλωση. Ο Χρίστος Σολδάτος στο περισπούδαστο τρίτομο έργο του για τον Μικρασιατικό Ελληνισμό καταγράφει με άριστη τεκμηρίωση περισσότερα από πενήντα σωματεία, από τον Πόντο ως τη Νότια Μικρασία και από τα βάθη της ως την παράκτια αιγαιοπελαγίτικη ζώνη. Και δεν εννοούμε μόνο τα σωματεία της πρωτοπολιτείας Σμύρνης (Πανιώνιο – Απόλλωνα) που από τα τέλη του 19ου αιώνα ως το 1922 είχαν ως άξονα στον κοινωνικό και εθνικό ιστό τους τον αθλητισμό.

΄Ετσι, αυτά τα σωματεία και άλλα πολλά ρίζωσαν ταχύτατα, από την επομένη του ερχομού στην ελεύθερη Ελλάδα, και ταχύτατα έδωσαν καρπούς επιβίωσης και αισιοδοξίας. Σε όλους τους προσφυγικούς οικισμούς, στις πόλεις και στην περιφέρεια, ακόμη και στις, επί χρόνια, παραγκουπόλεις αναδύθηκαν πολλές δεκάδες σύλλογοι, με προτίμηση το ποδόσφαιρο και άλλα αθλήματα, ιδιαίτερα δε τον στίβο. Ένα χαρακτηριστικό δείγμα αφορά τον Πανιώνιο ΓΣΣ, ο οποίος προτού ακόμη συμπληρωθεί έτος από τον ξεριζωμό διοργάνωσε λαμπρή ημερίδα στο αναμορφωμένο από τους πρόσφυγες Παναθηναϊκό Στάδιο και αμέσως μετά τους 20ούς Πανιωνίους Αγώνες, όπου εφαρμόστηκαν οι νέοι κανονισμοί εν όψει των Ολυμπιακών του 1924 στο Παρίσι και έλαβαν μέρος σύλλογοι από όλη την Ελλάδα με συνολικό αριθμό αθλητών περί τους 300. Ο ίδιος σύλλογος αμέσως ιδρύει το πρώτο τμήμα στίβου γυναικών. Λίγο – πολύ ανάλογα με τις επικρατούσες τοπικές συνθήκες, οι διάσπαρτοι ανά τη χώρα προσφυγικοί σύλλογοι έδωσαν καρπούς παραγωγικότητας και αισιόδοξου δυναμισμού.

*Αναδημοσιεύεται από το «ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» (13.9.2009)

 

 

 

Association of the Enosi Smyrneon Powered by Elxis - Open Source CMS.  Copyright (C) 2006-2017 Elxis.org. All rights reserved.