Αρχική arrow Άρθρα - Εκδόσεις arrow Άρθρα Αρχείου arrow Μικρασιάτες ιατροί στη Χίο

Μικρασιάτες ιατροί στη Χίο

Σάββατο, 03 Οκτώβριος 2009
iatroi sth Xio-
Μικρασιάτες ιατροί στη Χίο
των αρχών του 20ού αιώνα


Tου ΑΝΔΡΕΑ ΦΡ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ


Η Χίος είχε αναπτύξει από την αρχαιότητα στενούς δεσμούς με τα απέναντι Μικρασιατικά παράλια. Οι δεσμοί αυτοί έλαβαν ιδιαίτερη μορφή κατά τον 18ο και 19ο αιώνα και απλώθηκαν σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Αναπόφευκτα, αυτοί απλώθηκαν και στο επιστημονικό επίπεδο, αγκαλιάζοντας και την επιστήμη του Ιπποκράτη. Σπουδαίοι λοιπόν ιατροί σημάδεψαν με την παρουσία τους τη Μικρασιατική γη, αλλά και το κοντινό νησί της Χίου. Κύρια σημεία αναφοράς η χερσόνησος της Ερυθραίας και η κοσμοπολίτισσα Σμύρνη. Από εδώ ξεκινούν το ταξίδι τους για την Ελλάδα Μικρασιάτες ιατροί, χωρίς βέβαια να αποκλείονται και άλλοι τόποι της αξέχαστης πατρίδας. Φθάνουν στη Χίο, άλλοτε αναζητώντας ζωτικό εθνικό χώρο, άλλοτε πάλι διωγμένοι από τα τραγικά γεγονότα του 1914 και του 1922. Μεταφέρουν τις λαμπρές σπουδές τους, την επιστημονική εμπειρία τους και κυρίως, τον πολιτισμό του πιο ακμαίου κομματιού του Ελληνισμού, αυτού της Μικράς Ασίας. Το επιστημονικό και κοινωνικό έργο τους στη νέα πατρίδα είναι σπουδαίο. Πραγματικό φιλί ζωής η προσφορά τους σε όλους τους τομείς της ζωής του νησιού. Αλλά ας δούμε αναλυτικά τους Μικρασιάτες ιατρούς που έφθασαν στη Χίο από τα τέλη του 19ου μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα. Στο Αρχείο του Ιατρικού Συλλόγου Χίου αναφέρονται (με αλφαβητική σειρά) οι παρακάτω ιατροί.
Αναμισάκης Γεώργιος του Δημητρίου. Γεννήθηκε στην Κρήνη το 1871. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1891. Άσκησε την Ιατρική από τον επόμενο χρόνο, ενώ εργάστηκε ως Παθολόγος - Μαιευτήρας στη Χίο από το 1898. Απεβίωσε στις 13 Μαρτίου του 1946.
Δριτσάκης Ιωάννης του Κωνσταντίνου. Γεννήθηκε στα Αλάτσατα το 1874. Έλαβε το πτυχίο του από την Ιατρική Σχολή της Μόσχας το 1902. Άσκησε την Παθολογία στη Χίο από το 1924. Απεβίωσε στις 3 Μαρτίου του 1940.
Ευγενίδης Ανέστης του Γρηγορίου. Γεννήθηκε στο Ικόνιο το 1898. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1925. Διετέλεσε Διευθυντής του Υγειονομικού Κέντρου Χίο από το 1935 μέχρι το 1945, οπότε και αναχώρησε για την Αθήνα.
Ιατρού Μελέτιος του Κωνσταντίνου. Γεννήθηκε στο Ουργιούπ της Μ. Ασίας το 1911. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1938. Άσκησε τη Μικροβιολογία στη Χίο από το 1961. Το 1963 τον συναντάμε ως Μικροβιολόγο του ΙΚΑ.
Ισιδωρίδης Απόστολος του Ισιδώρου. Γεννήθηκε στην Κρήνη το 1869. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1898. Άσκησε την Παθολογία στη Χίο από το 1914 μέχρι το 1937. Συνταξιοδοτήθηκε το 1937.
Κουμπιάς Δημήτριος του Γεωργίου. Γεννήθηκε στην Αγ. Παρασκευή το 1858. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1900. Άσκησε την Παθολογία στη Χίο από το 1914 μέχρι το 1922. Συνταξιοδοτήθηκε πρόωρα λόγω ασθενείας . Απεβίωσε στις 21 Οκτωβρίου 1940.
Περπινιάς Μιχαήλ του Νικολάου. Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1903. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1929. Άσκησε την Μαιευτική - Γυναικολογία και Δερματολογία – Αφροδισιολογία στη Χίο από το 1940. Το 1963 τον συναντάμε ως Δερματολόγο του ΙΚΑ. Κατά την περίοδο 1940 - 1945 άσκησε στην Αιγιαλεία. Υπήρξε παράλληλα σπουδαίος ιεροψάλτης, αφήνοντας σημαντική παρακαταθήκη στην ψαλτική τέχνη.
Σωτηρόπουλος Αλέξανδρος του Σωτηρίου. Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1876. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1926. Άσκησε την Οφθαλμολογία στη Χίο από το 1923(;) μέχρι το 1953. Απεβίωσε στις 25 Νοεμβρίου του 1955.
Σωτηρόπουλος Σωτήριος του Αλεξάνδρου. Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1910. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1933. Άσκησε την Οφθαλμολογία στη Χίο από το 1935. Απεβίωσε στις 12 Μαΐου του 1949 .
Τσιμένης Νικόλαος του Λωνίδα. Γεννήθηκε στη Ραιδεστό το 1907. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1929. Άσκησε την Παθολογία και χορηγούσε φάρμακα στον Κάμπο από το 1931 μέχρι το 1937. Απεβίωσε στις 6 Ιανουαρίου του 1942 από φυματίωση του πνεύμονα.
Τσολάκας Νικόλαος του Κωνσταντίνου. Γεννήθηκε στα Αλάτσατα το 1879. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1902. Άσκησε την Παθολογία στη Χίο από το 1914. Συνταξιοδοτήθηκε το 1959.
Χατζησταύρου Διονύσιος του Σταύρου. Γεννήθηκε στο Αϊδίνιο το 1859. Έλαβε το πτυχίο του από το Εθνικό Πανεπιστήμιο το 1926. Άσκησε την Παθολογία στις Οινούσσες μετά το 1942. Το 1963 τον συναντάμε ως ιατρό του Οίκου Ναύτου. Συνταξιοδοτήθηκε το 1970.
Εκτός από τους προαναφερθέντες, σημαντική υπήρξε η παρουσία και άλλων Μικρασιατών ιατρών, τους οποίους και αναφέρουμε στη συνέχεια:
O ιατρός Ιπποκράτης Ξανθίας ήταν Σμυρνιός στην καταγωγή. Απεφοίτησε την Ευαγγελική Σχολή το 1890, σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μετεκπαιδεύτηκε σε Νοσοκομεία της Γαλλίας. Προσέφερε τις υπηρεσίες του σε στρατιωτικά Νοσοκομεία των Αθηνών ως εκπαιδευτής. Το 1911 αναφέρεται ως Διευθυντής Χειρουργός του Σκυλίτσειου Νοσοκομείου της Χίου όπου όμως πρέπει να παρέμεινε για ολιγόμηνο διάστημα . Ο Ι. Ξανθίας είχε δημοσιεύσει και σχετική μελέτη με την οποία υπεστήριζε τη δημιουργία Φθισιατρείου σε απομακρυσμένη θέση από το χώρο του Νοσοκομείου της Χίου .
Ο ιατρός Νικόλαος Βλάμος ήταν Μικρασιατικής καταγωγής από τη χερσόνησο της Ερυθραίας. Φοίτησε στην Κρηναία Σχολή και στη συνέχεια στο Γυμνάσιο Χίου. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μετεκπαιδεύτηκε στο Παρίσι. Άσκησε την Ιατρική στη Χίο μετά τους διωγμούς. Υπήρξε ισχυρός κοινωνικός παράγων των Μικρασιατών της Χίου. Συνέταξε ενδιαφέρουσα μελέτη περί της Ερυθραίας, την οποία όμως δεν πρόλαβε να εκδώσει. Απεβίωσε τον Ιούνιο του 1935 .
Σχετικά με τον μεγάλο ιατρό Μιχαήλ Ισηγόνη γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1854. Ήταν γιος του μεγάλου παιδαγωγού Αντωνίου Ισηγόνη, ο οποίος ίδρυσε το «Ελληνικό Παιδαγωγείον Σμύρνης» . To 1871 σπούδασε στο κλασσικό Γυμνάσιο της Halle στη Σαξονία. Στη συνέχεια σπούδασε Ιατρική στη Βασιλεία της Ελβετίας και μετά ειδικεύτηκε στην Οφθαλμολογία στην κλινική του καθ. H. Schiess. To 1880 επέστρεψε στη Σμύρνη, όπου άσκησε με μεγάλη επιτυχία την Οφθαλμολογία. Διηύθυνε για πολλά χρόνια την Οφθαλμολογική Κλινική του Γραικικού Νοσοκομείου της Σμύρνης «Ο Άγιος Χαράλαμπος» .
To 1896 παντρεύτηκε την Ελένη Κρουσουλέντη, της οποίας η οικογένεια καταγόταν από τη Χίο. Μετά το θάνατο της γυναίκας του, το 1905, παντρεύτηκε την Ευφροσύνη Δημ. ΄Αντωβικ.
Υπήρξε πολυγραφότατος, δημοσιεύοντας εργασίες σε ελληνικά και γερμανικά περιοδικά. Φοιτητής ακόμα, το 1876 δημοσίευσε την εργασία «Ο Αριστοτέλης ως ζωόφιλος», η οποία δημοσιεύθηκε στο φιλολογικό περιοδικό της Σμύρνης «Ο ΄Ομηρος». Συνέγραψε την πραγματεία «Περί οράσεως θεωρεία του Αριστοτέλους» η οποία δημοσιεύθηκε σε περιοδικό της Ελβετίας και το Βερολίνου. Κατά το Συνέδριο των Ελλήνων ιατρών του 1887 ανακοίνωσε την εργασία «Η εξάπλωση της μυωπίας εν τοις σχολείοις της Σμύρνης».
Η σχέση του με τη Χίο ξεκίνησε από το 1881, οπότε και συμμετείχε στη διεθνή αποστολή η οποία ήλθε από τη Σμύρνη για την περίθαλψη των τραυματιών του φοβερού σεισμού που συγκλόνισε τότε τη Χίο.
Μόλις κηρύχθηκε ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, ο Μιχαήλ Ισηγόνης βρίσκεται για διακοπές στη μυτιλήνη, Εκεί μένει αποκλεισμένος και μετά από μικρό διάστημα περνά στη Χίο όπου και παραμένει μέχρι τη λήξη ……


Κατά την παραμονή του στη Χίο από το 1914 μέχρι το 1919 πρωτοστατεί στην οργάνωση του αντιτραχωματικού αγώνα στο νησί, στην ίδρυση Οφθαλμολογικής Κλινικής, του γνωστού Δημόσιου Οφθαλμιατρείου , για την περίθαλψη των απόρων ασθενών και των προσφύγων, καθώς και στην δημιουργία του Ιατρικού Συλλόγου Χίου , ο οποίος ιδρύθηκε στις 4 Ιουνίου του 1917 .
Μετά τα τραγικά γεγονότα του Αυγούστου του 1922, καταφεύγει στην Αθήνα όπου και πεθαίνει, το 1931, βαθιά πικραμένος για τη μεγάλη εθνική συμφορά.
Ο ιατρός Δημήτριος Στάης γεννήθηκε το 1872 στα Κύθηρα. Φοίτησε στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης. Σπούδασε Ιατρική στην Αθήνα και στη συνέχεια στο Παρίσι. Παντρεύτηκε τη Μαρία Αποστολίδη. Το 1896 εγκαταστάθηκε στη Σμύρνη όπου και άσκησε την Παθολογία και τη Μαιευτική. Υπήρξε Διευθυντής του Μαιευτικού Τμήματος στο Ελληνικό και Αγγλικό Νοσοκομείο. Από το 1913 έως το 1918 εργάστηκε στην Αθήνα. Μετά την καταστροφή του 1922 έμεινε για κάποιο διάστημα στη Χίο. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα όπου και συνεργάστηκε με τον καθ. Αραβαντινό σε ιδιωτική Κλινική επί της Πατησίων. Συνέγραψε επιστημονικές μελέτες σε θέματα Μαιευτικής. Το 1912 εξέδωσε πραγματεία «Περί του εγκαρσίου σχήματος». Διετέλεσε Διευθυντής του Δημοτικού Μαιευτηρίου Αθηνών . Ενθάρρυνε τη Ζηνοβία Κοκκάλη στην ίδρυση του Μαιευτηρίου της Χίου και χρημάτισε πρώτος Διευθυντής ιατρός από της ιδρύσεώς του .
Η προσφορά των προαναφερθέντων ιατρών στην αντιμετώπιση της ασθένειας στη Χίο ήταν τεράστια. Οι φτωχογειτονιές του νησιού μας, οι πρόσφυγες των πρώτων χρόνων , αλλά και οι υπόλοιποι Χιώτες αργότερα, δέχτηκαν τις πολύτιμες υπηρεσίες τους. Κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες οι λειτουργοί του Ιπποκράτη ανακούφισαν τον ανθρώπινο πόνο και τίμησαν τον όρκο τους.
Η Χίος και η πατρίδα μας γενικότερα τους οφείλει πολλά.

* Ο κ. Ανδρέας Φρ. Μιχαηλίδης είναι ιατρός ρευματολόγος, διδάκτωρ Ιστορίας της Ιατρικής
. Βλαδίμηρος Λ., «Γιατροί της Σμύρνης εθελοντές στο Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897», εφημ. Μικρασιατική Ηχώ, αρ. φ. 377, …………… σσ. 6,13˙ επίσης Βέρας Σ., «Οι Έλληνες ιατροί της Σμύρνης», ό.π., σ. 353• επίσης Σολωμονίδης Χρ., Η ιατρική στη Σμύρνη, Αθήνα 1955, σ. 126
. Προφορική πληροφορία της εγγονής του κ. Μαίρης Λ. Μιχάλου (31/7/2007)
. Μιχαηλίδης Α., Cum Deo, Χίος 2002, σ. 16
. Τη στενή συσχέτιση της φυματίωσης με τον εξαθλιωμένο προσφυγικό πληθυσμό της Χίου απέδειξε με σχετική μελέτη του ο ιατρός Κωνσταντίνος Δεμιρτζάκης. Παρατήρησε μεγάλη επίπτωση του νοσήματος σε σχολεία όπου φοιτούσαν άποροι μαθητές και κυρίως παιδιά προσφυγικών οικογενειών (Βαρβάσι, Λειβάδια, Άγ. Θωμάς κ.α.) [Δεμιρτζάκης Κ., Έρευνα επί της συχνότητος της φυματιώσεως εν τη νήσω Χίω, και ιδία του φυματικού δείκτου των μαθητών της Χίου κατά τα έτη 1945-1950, περ. Ακαδημαϊκή Ιατρική, αρ. 210 (1956), σ. 217]

Από την Μ.Η. μηνών Ιουλ.- Αυγ. 2009












Association of the Enosi Smyrneon Powered by Elxis - Open Source CMS.  Copyright (C) 2006-2017 Elxis.org. All rights reserved.