Αρχική arrow Άρθρα - Εκδόσεις arrow Άρθρα Αρχείου arrow Οι Δηλώσεις Ερντογάν και ο Νεοελληνικός Αναθεωρητισμός

Οι Δηλώσεις Ερντογάν και ο Νεοελληνικός Αναθεωρητισμός

Κυριακή, 21 Ιούνιος 2009


Oι δηλώσεις Ερντογάν και ο νεοελληνικός αναθεωρητισμός



Του Βλάση Αγτζίδη (*)

 

Σε αντίθεση με την Ελλάδα που έχει μπει σε μια παρατεταμένη περίοδο εσωστρέφειας, η Τουρκία συνεχίζει να μας εκπλήσσει θετικά. Μετά από την εμφάνιση της νέας τάσης στο χώρο της τουρκικής ιστοριογραφίας, που ερευνά τις λευκές σελίδες της ιστορίας και μιλά ανοιχτά για το ιστορικό γεγονός της Γενοκτονίας των χριστιανικών κοινοτήτων της Ανατολής από τον τουρκικό εθνικισμό, η έκπληξη ήρθε από τον ίδιο τον Τούρκο πρωθυπουργό. Η δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ότι εκδιώχθηκαν από την Τουρκία όσοι από τους πολίτες «…είχαν διαφορετική εθνική ταυτότητα» ως «αποτέλεσμα φασιστοειδούς αντίληψης » ανατρέπει άρδην τη βασική επιχειρηματολογία του τουρκικού εθνικισμού και του βαθέως κράτους.
Η υποδοχή αυτών των αυτοκριτικών δηλώσεων ήταν εξαιρετικά θετική. Στην εφημερίδα «Vatan», σε άρθρο με τίτλο «Φασιστική εκκαθάριση» δίνονται συγχαρητήρια στον Ερντογάν για το θάρρος του. Αναφέρεται επίσης ότι: «O εκτουρκισμός της Μικράς Ασίας ξεκίνησε το 1915 με τον εκτοπισμό των Αρμενίων.. » Με αφορμή τις δηλώσεις αυτές έγινε κριτική στην πολιτική του τουρκικού κράτους, που με τον φόρο Varlik Vergisi του 1942, κατέστρεψε οικονομικά τις μειονότητες και ειδικά τους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης.
Ο αρθρογράφος σημειώνει: «Οσοι ετοιμάζονται να επικρίνουν τον Ερντογάν, ας θυμηθούν όλα αυτά τα γεγονότα. Ας ρίξουν μια ματιά στις δημογραφικές στατιστικές των απαρχών της Τουρκικής Δημοκρατίας και στις σημερινές. Και ας αναλογιστούν:για ποιον λόγο εγκατέλειψαν τη χώρα τους εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι;»Την ίδια προσέγγιση είχε και ο Σάμι Κόεν, γνωστός αρθρογράφος στην εφημερίδα «Μilliyet»: «Για πρώτη φορά» γράφει «έχετε έναν πρωθυπουργό που επιθυμεί να παραδεχτεί ότι έγιναν λάθη στη μεταχείριση των θρησκευτικών μειονοτήτων. Αυτό είναι ιστορικό γεγονός ». Εξαίρεση αποτέλεσαν οι σκληροί κεμαλιστές και οι ακροδεξιοί Γκρίζοι Λύκοι του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης. Νοιώθωντας ότι η κριτική αγγίζει τους πολιτικούς τους προγόνους αμφισβήτησαν τα συμπεράσματα του Ερντογάν. Ο πολιτικός αυτός χώρος δεν έχανε ποτέ ευκαιρία να επιτεθεί και να αμφισβητήσει τον ισλαμιστή πρωθυπουργό.
Χαρακτηριστική ήταν η επίθεση που δέχτηκε από τους ακροδεξιούς ο Ερντογάν πριν από μερικούς μήνες, όταν επισκέφτηκε το χωριό των γονιών του στην περιοχή του Rize (Ρίζαιον) της βορειοανατολικής Τουρκίας (ανατολικός Πόντος). Οι κάτοικοι τον υποδέχτηκαν με ένα πανό που έγραφε: «Ρotamya-ya-hosgeldin» δηλαδή «Η Ποταμιά σε καλωσορίζει». Το γεγονός ότι οι κάτοικοι χρησιμοποίησαν το παλιό ελληνικό όνομα του χωριού και όχι το νεότερο τουρκικό, οι ακροδεξιοί το αντιμετώπισαν ως έγκλημα καθοσιώσεως με αποτέλεσμα να αρχίσουν μια έντονη δυσφημιστική εκστρατεία κατά του Ερντογάν. Σε καμιά περίπτωση βέβαια, το παραπάνω γεγονός δε σημαίνει ότι ο Ερντογάν δεν είναι ένας αποτελεσματικός Τούρκος πολιτικός. Φαίνεται ότι εκφράζει τις σύγχρονες τάσεις μεγέθυνσης και επέκτασης της γειτονικής χώρας και διαμόρφωσης μιας νέας εσωτερικής σύμβασης, που κάποιοι βιαστικοί Έλληνες αναλυτές έσπευσαν να χαρακτηρίσουν «νέο-οθωμανισμό.»
Η ελλαδική εσωστρέφεια Η Ελλάδα δείχνει σα να μην μπορεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις αυτές. Ειδικά η νεοελληνική ιστοριογραφία βιώνει την αμφισβήτηση των βασικών της παραδοχών που ήταν συμβατές και αντίστοιχες με τις κεμαλικές ερμηνείες. Και η αμφισβήτηση δεν προκύπτει πλέον ως αποτέλεσμα την εμφάνισης της προσφυγικής ιστοριογραφίας, αλλά ως απότοκος των μεγάλων ανακατατάξεων που συμβαίνουν στην άλλη πλευρά του Αιγαίου και εκφράζονται ακόμα και δια στόματος του Τούρκου πρωθυπουργού. Η Ελλάδα φαίνεται να βρίσκεται ακόμα στον αστερισμό της απόδοσης ευθυνών για τη Μικρασιατική Καταστροφή και τον απολογισμό της τότε πολιτικής των μοναρχικών, των βενιζελικών και των κομμουνιστών. Ζητήματα που θα έπρεπε να έχουν λυθεί από δεκαετίες συνεχίζουν να επιβιώνουν και να εμποδίζουν την ενασχόληση με τα σοβαρά. Ακόμα διατυπώνονται απόψεις του τύπου «τι δουλειά είχαμε στη Σμύρνη;» και εμφανίζονται ακόμα και θέσεις που αιτιολογούν την ήττα με το επιχείρημα «δεν χάθηκε και τίποτα, έτσι κι αλλιώς η Σμύρνη ήταν καταδικασμένη να μαραθεί εάν έμενε υπό ελληνικό έλεγχο». Όμως οι φορείς των απόψεων αυτών αγνοούν ότι οι απόψεις αυτές έχουν άριστη εφαρμογή και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τα οποία χωρίς την περιοχή της Σμύρνης είναι περιοχές καταδικασμένες σε απόλυτο μαρασμό. Όπως φυσικά και οι Νέες Χώρες με τη Θεσσαλονίκη, οι οποίες είναι μια απλή λωρίδα εδάφους, στενότερη απ’ αυτήν που είχε το Σαντζάκιον Σμύρνης. Για 70 χρόνια –έως την κομμουνιστική κατάρρευση- δεν διέθεταν κανένα γεωγραφικό και στρατηγικό βάθος, απειλούμενες από την βαλκανική ενδοχώρα και πλημμυρίδα.
Με βάση τη συγκεκριμένη γεωπολιτική αντίληψη τα φυσικά όρια της Ελλάδας ταυτίζονται με τη Γραμμή Μεταξά του Ολύμπου και το πολύ να εμπεριέχουν Κυκλάδες και Κρήτη. Όμως η ιστορία δεν γράφεται έτσι! Παράλληλα, ένα από τα ζητήματα που ήρθε να ταλαιπωρήσει τους προβληματισμούς μας στην Ελλάδα είναι εάν οι ‘Εξη, που εκτελέστηκαν στο Γουδί ως υπαίτιοι της Μεγάλης Καταστροφής, ήταν ένοχοι ή όχι. Σήμερα, με την ραγδαία οικονομική και πληθυσμιακή ανάπτυξη της Τουρκίας –η οποία μετατρέπεται πλέον από ασιατικό κράτος σε κράτος του Αιγαίου- αντιλαμβανόμαστε τις συνέπειες της ανορθολογικής τους πολιτικής που επέφερε τη συντριπτική ήττα. Κατανοητή είναι φυσικά η ανθρώπινη πλευρά των απογόνων, που ζητούν τον αποχαρακτηρισμό των προγόνων τους. Όμως τέτοιες μεγάλες Τραγωδίες, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, εμπεριέχουν και το στοιχείο της Κάθαρσης. Και η Εκτέλεση των Εξ είχε μια τέτοια λειτουργία. Φυσικά η τάση της αρνητικής αναθεώρησης της Ιστορίας είναι μια πανευρωπαϊκή τάση που ξεκίνησε με τους Αρνητές του Ολοκαυτώματος. Στα καθ’ ημάς το ζήσαμε με την απόπειρα αποκατάστασης των αυθεντικών δωσίλογων της Κατοχής, την προσπάθεια για αποκατάσταση του Αρ. Στεργιάδη, του Δημητρίου Γούναρη, του Στάλιν στο 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ, την πρόταση αναψηλάφησης της Δίκης των Εξ, καθώς και με την αμφισβήτηση του ιστορικού γεγονότος της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολής.Τη στιγμή λοιπόν που στην Τουρκία πραγματοποιούνται μοναδικές αλλαγές σε ιδεολογικό και κοινωνικό επίπεδο, η Ελλάδα κλείνεται για άλλη μια φορά στον εαυτό της. Προσπαθεί να επιλύσει –ιδεολογικά πλέον- τους εσωτερικούς λογαριασμούς με καθυστέρηση ενενήντα ετών και να κατανείμει τις ευθύνες για πολιτικές που την οδήγησαν σε μια γεωπολιτική υποβάθμιση.
Οκ. Βλάσης Αγτζίδης είναι διδάκτωρ σύγχρονης Ιστορίας, μαθηματικός. Βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών για τη συγγραφή της ιστορίας των Ελλήνων στον παρευξείνιο χώρο.














 

Association of the Enosi Smyrneon Powered by Elxis - Open Source CMS.  Copyright (C) 2006-2017 Elxis.org. All rights reserved.