Ομηρος Αριτζής

Πέμπτη, 07 Μάιος 2009

 

2696_Aridjis.95x110

 

Homero Aridjis

 

ΟΜΗΡΟΣ ΑΡΙΤΖΗΣ (Homero Aridjis)
Ένας «δικός μας» διάσημος μεξικανός συγγραφέας


Ο Όμηρος Αριτζής γεννήθηκε στη μικρή πόλη Κοντεμπέκ του Μεξικού το 1940. Είναι το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του Νικία Αριτζή, μικρασιάτη πρόσφυγα που μετά το ’22 βρέθηκε να αναζητεί μια καλύτερη ζωή στο Μεξικό. Εκεί παντρεύτηκε τη μεξικανή σύζυγό του.
Η μικρασιατική πατρίδα της οικογένειας Αριτζή, τα Θείρα, ήταν πριν το ’22 μια σημαντική πόλη στο βιλαέτι της Σμύρνης, στην πεδιάδα του Καΰστρου ποταμού, στις ρίζες του ορεινού όγκου της Μεσογίτιδας. «Τα Θείρα, γράφει ο Ελιζέ Ρεκλύ, ο διάσημος γεωγράφος του 19ου αιώνα, συνδεδεμένα στο σιδηροδρομικό δίκτυο της Σμύρνης, είναι μια από τις πιο όμορφες αστικές περιοχές της Μικράς Ασίας χωρισμένη σε πολυάριθμες συνοικίες τις οποίες χωρίζουν δασωμένα ρέματα, είναι πιο πολύ μια ομάδα πόλεων παρά μια ενιαία πόλη».
Στα Θείρα υπήρχε αξιόλογη και πολύ δυναμική ελληνική κοινότητα που στις αρχές του 20ου αιώνα αριθμούσε 7.000 κατοίκους. Υπήρχαν πέντε ελληνικές συνοικίες τρεις ψηλότερα, της Κοίμησης της Θεοτόκου ή Πάνω Παναγιάς των Αγίων Ταξιαρχών, της Αγίας Κυριακής Ντερμέν Ντερέ και δυο χαμηλότερα, του Αγίου Χαραλάμπους και των Εισοδίων της Θεοτόκου ή Κάτω Παναγιάς, όπου ήταν ο μητροπολιτικός ναός. Η ελληνική κοινότητα λειτουργούσε τρία σχολεία, νοσοκομείο, φιλαρμονική κλπ
«Ο πατέρας μου, αναφέρει ο Όμηρος Αριτζής σε παλιότερη συνέντευξη στο Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, πολέμησε εναντίον των τούρκων και ήταν ένας από τους τελευταίους που άφησε τη Σμύρνη, λόγω της σφαγής των ελλήνων και των αρμενίων από τους τούρκους. Ο πατέρας μου έφθασε στο Μεξικό το 1926. Ποτέ δεν επέστρεψε στην Ελλάδα, αλλά η Ελλάδα ήταν πάντα παρούσα στη μνήμη του». Θυμάται τις διηγήσεις του πατέρα του, με νοσταλγία: «Μας μιλούσε γι’ αυτά που υπέστησαν οι Έλληνες της Μικράς Ασίας, τις αδιάκοπες φιλονικίες των ελλήνων πολιτικών από το Βυζάντιο μέχρι σήμερα και την ικανότητά τους να επιζούν από τις συμφορές και τις εξορίες. Επίσης μας έλεγε ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα που αγαπάει τη ζωή και την ποίηση». Δεν είναι τυχαίο επομένως που ο Νικίας Αριτζής ονόμασε με αρχαία ελληνικά ονόματα όλα τα παιδιά του και τις επιχειρήσεις του, τον κινηματογράφο «Απόλλων» και τη βιοτεχνία ενδυμάτων «Όλυμπος».
Σε ηλικία δέκα ετών ο μικρός Όμηρος αναγκάστηκε να μείνει στο κρεβάτι μετά από τον τραυματισμό του από τυχαία εκπυρσοκρότηση όπλου. Ήταν από τότε που συνδέθηκε με το διάβασμα και τα βιβλία που του έφερνε ο πατέρας του. Άρχισε να συγγράφει από την ηλικία των ένδεκα ετών.
Σε ηλικία 19 ετών πήρε υποτροφία από το Κέντρο Μεξικανών Συγγραφέων.
Σε ηλικία μόλις είκοσι τεσσάρων ετών βραβεύτηκε για το έργο του Mirandola dormir που θεωρήθηκε το καλύτερο της χρονιάς.
Σε ηλικία είκοσι έξι ετών συμμετείχε στο συνέδριο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Συγγραφέων (ΡΕΝ), πρόεδρος της οποίας ήταν τότε ο Άρθουρ Μίλερ, ο συγγραφέας του Κολοσσού του Μαρουσιού.
Κατά τη δεκαετία του ’70, ως αναγνωρισμένος συγγραφέας και διανοούμενος, υπηρέτησε πρέσβης του Μεξικού στην Ελβετία και στην Ολλανδία.
Κατά τη δεκαετία του ’80 πρωτοστάτησε στο Μεξικό στη συγκρότηση και στη δραστηριοποίηση της «κίνησης των εκατό» για την προστασία του περιβάλλοντος. Η ενεργός δράση υπέρ της προστασίας της φύσης και κατά της ρύπανσης, συνυπάρχουν με το πνευματικό έργο του Όμηρου Αριτζή και το σηματοδοτούν.
Το 1997 εκλέχτηκε πρόεδρος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Συγγραφέων (ΡΕΝ), θέση που κατείχε μέχρι το 2003. Ήταν η πρώτη φορά που συγγραφέας από τη Λατινική Αμερική κατέλαβε τη θέση του Προέδρου της ΡΕΝ.
Από το 2007 είναι πρέσβης του Μεξικού στην ΟΥΝΕΣΚΟ.
Είναι παντρεμένος και έχει δυο κόρες τη Χλόη, που είναι συγγραφέας, και την Εύα-Σοφία, που είναι σκηνοθέτης.
Περισσότερα από τριάντα βιβλία με έργα του Όμηρου Αριτζή, μυθιστορήματα, διηγήματα, ποιήματα, δοκίμια κλπ, έχουν εκδοθεί στα ισπανικά και πολλά από αυτά έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει μόνο δυο έργα του που έχουν εκδοθεί, από τον εκδοτικό οίκο «Ενάλιος»:
Το «Ποιον σκέφτεσαι όταν κάνεις έρωτα» μυθιστόρημα που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επιστημονικής φαντασίας. Αναφέρεται στο ζοφερό περιβάλλον της Πόλης του Μεξικού στο μελλοντικό χρόνο του 2027.
Το «Ο Κύριος της Συντέλειας του Κόσμου» με αναφορές στη μεσαιωνική Ισπανία του 1000 μ.Χ.

Ο Όμηρος Αριτζής είναι συγγραφέας, ακτιβιστής οικολόγος και διανοούμενος παγκόσμιας εμβέλειας, ένα σπουδαίο τέκνο της μικρασιατικής διασποράς, ένας «δικός μας» άνθρωπος, που οφείλουμε να τον τιμήσουμε και να κάνουμε το έργο του ευρύτερα γνωστό στην ελληνική κοινωνία.

Φαίδων Γ. Παπαθεοδώρου / μέλος του ΔΣ/ Ενώσεως Σμυρναίων/ 7η Μαίου 2009

ΠΗΓΕΣ:
- Reclus Elisèe
«Nouvelle Géographie Universelle
Livre IX, l’ Asie Antérieure»
Paris, 1884.
- Υπερείδης Θ. Κ.
Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη, λήμμα «Θείρα»
Αθήνα 1928.
- Homero Aridjis
«Ο Κύριος της Συντέλειας του Κόσμου», Οράματα του έτους 1000
Μετάφραση: Χριστίνα Κούλα
Εκδόσεις «Ενάλιος», Αθήνα, 1994.
-Σταυρίδης Βασίλειος, Θ.
«Επισκοπική Ιστορία του Οικουμενικού Πατριαρχείου»
Θεσσαλονίκη 1996.
- Σιώτης Ντίνος
«Ο Όμηρος της ΡΕΝ»
Το Βήμα 21-12-1997.
- Τριανταφυλλίδης Α., Μπουσουλέγκα Λ.
«Όμηρος Αριτζής: Ένας έλληνας από το Μεξικό στην προεδρία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Συγγραφέων»
Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, Θεσσαλονίκη 24-01-1998.
- Homero Aridjis
«Ποιόν σκέφτεσαι όταν κάνεις έρωτα»
Μετάφραση Χριστίνα Κούλα
Εκδόσεις «Ενάλιος», Αθήνα, 2000.
- Φιλίππου Φίλιππος
«Μεξικανική ελεγεία»
Το Βήμα 18-02-2001.
- Russel Dick
Eyes to see otherwise (ojos de otro mirar): selected poems 1960-2000.
By Homero Aridjis
Reviewed by Dick Russel
The Ecologist, 2002.
- http://www.culturebase.net/ The international artist database
“Homero Aridjis”
28-04-2005.

Ευχαριστίες οφείλουμε
στην κ. Ελένη Κεκροπούλου του εκδοτικού οίκου «Ενάλιος».

Φωτογραφίες:
1. Ο Όμηρος Αριτζής
2. Ο Νικίας Αριτζής στη Μικρά Ασία
3. Ο κινηματογράφος «Απόλλων» στο Κοντεμπέκ του Μεξικού


« Έξω ο πλανήτης ράγιζε, οι σεισμοί γκρέμιζαν πόλεις, γίνονταν εκρήξεις ηφαιστείων, έκανε πολύ ζέστη ή πολύ κρύο και υπήρχαν επιδημίες και λιμοί. Η τρύπα στο στρώμα του όζοντος μεγάλωνε πάνω από την Πόλη του Μοντεζούμα και είχε σταματήσει να βρέχει από καιρό. Στη χώρα, η γενική ξηρασία κατέστρεφε τους καρπούς και σκότωνε τα ζώα των κτηνοτρόφων, το νερό είχε στερέψει σε διάφορες αναπτυσσόμενες χώρες, που είχαν παραμείνει για πάντα αναπτυσσόμενες. Εμφανίζονταν ξανά αρχαίες ασθένειες που θεωρούσαμε ότι είχαν εξαλειφθεί και μεταδίδονταν άλλες νέες. Σε πολλά μέρη της χώρας έπαιρναν έκτακτα περιβαλλοντικά μέτρα, που μετατρέπονταν σε μόνιμα. Οι όμοιοί μου είχαν αφαιρέσει το δικαίωμα της ζωής στα άλλα πλάσματα που μοιράζονταν μαζί μας τον χώρο και είχαν επιβάλει την ίδια μοίρα στον εαυτό τους ».

Απόσπασμα από το έργο του Όμηρου Αριτζή
« Ποιόν σκέφτεσαι όταν κάνεις έρωτα »
Μετάφραση από τα Ισπανικά: Χριστίνα Κούλα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΝΑΛΙΟΣ









Association of the Enosi Smyrneon Powered by Elxis - Open Source CMS.  Copyright (C) 2006-2017 Elxis.org. All rights reserved.