Αρχική arrow Μουσείο Ελληνισμού Μ.Ασίας arrow Μουσείο ελληνισμού Μικράς Ασίας στους Αμπελόκηπους

Μουσείο ελληνισμού Μικράς Ασίας στους Αμπελόκηπους

Παρασκευή, 08 Μάιος 2009

Δημοσιεύουμε κείμενο επιστολής του μέλους του ΔΣ / Ενώσεως Σμυρναίων κυρίου Φαίδωνα Παπαθεοδώρου, για την αναγκαιότητα δημιουργίας Μουσείου του ελληνισμού της Ανατολής στοχώρο των προσφυγικών πολυκατοικιών στους Αμπελοκήπους Αθηνών.

Η Ένωσις Σμυρναίων , προσυπογράφει τα αναγραφόμενα και προτρέπει τους εμπλεκόμενους κρατικούς παράγοντες και τα προσφυγικά Σωματεία να εξαντλήσουν τις καλές τους προσπάθειες για υλοποίηση των προτεινομένων.

Θα είναι μία σωστή απόφαση, η οποία θα συμβάλλει ώστε να μην ξεχάσουμε τις Ελληνικές Πατρίδες της κοιτίδας του Ελληνισμού, της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Θράκης.

Αγώνας καλός για όλους μας, ο οποίος αξίζει την προσπάθεια και τον κόπο.

Για το ΔΣ/ Ενώσεως Σμυρναίων

Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας

Ευάγγελος Τσίρκας Νίκος Βικέτος

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΕΣ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ

Στις 2 Φεβρουαρίου 2009, ο Υπουργός Πολιτισμού Αντώνης Σαμαράς, επικύρωσε την ιστορική απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων της 11ης Νοεμβρίου 2008 χαρακτηρισμού ως μνημείων των προσφυγικών πολυκατοικιών της Αλεξάνδρας. Η επικύρωση αποτελεί την απαρχή υλοποίησης του Μουσείου του Ελληνισμού της Ανατολής, του αιτήματος δεκαετιών της Ένωσης Σμυρναίων και πολλών μικρασιατικών συλλόγων και της επιθυμίας πάρα πολλών επώνυμων και ανώνυμων μικρασιατών και μη.

Η απαρχή υλοποίησης του Μουσείου έγινε πραγματικότητα, όχι μόνο επειδή η Ένωση Σμυρναίων αγωνίστηκε σθεναρά για τη σωτηρία των προσφυγικών πολυκατοικιών και αγωνίζεται σταθερά για τη δημιουργία του Μουσείου και πριν από τη συζήτηση και λήψη απόφασης για τις προσφυγικές πολυκατοικίες, πρότεινε την αξιοποίησή τους για τη στέγαση του Μουσείου, αλλά και διότι, στην απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 13 Φεβρουαρίου 2009, προσδιορίζονται σαφέστατα οι λόγοι χαρακτηρισμού ως μνημείων των προσφυγικών πολυκατοικιών: «…επειδή αποτελούν κτίρια με ιδιαίτερη κοινωνική και ιστορική σημασία, άρρηκτα συνδεδεμένα με την αποκατάσταση και ένταξη των Μικρασιατών προσφύγων στον παραγωγικό και κοινωνικό ιστό της χώρας. Επίσης αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο κτιρίων κοινωνικής κατοικίας του Μοντέρνου Κινήματος (από τα ελάχιστα εναπομείναντα) ιδιαίτερα σημαντικών για τη μελέτη της ιστορίας της αρχιτεκτονικής της μεσοπολεμικής περιόδου και της ιστορίας της εξέλιξης της πόλης των Αθηνών».

Η στέγαση του Μουσείου του Ελληνισμού της Ανατολής στις προσφυγικές πολυκατοικίες είναι εφικτή για έναν ακόμη λόγο: Διότι οι πολυκατοικίες έχουν αγοραστεί ή απαλλοτριωθεί στο μεγαλύτερο μέρος, από το δημόσιο και αποτελούν ιδιοκτησία του ελληνικού δημοσίου.

Η ιστορία του αιτήματος για τη δημιουργία του Μουσείου ξεκινά από τον πρώτο καιρό της εγκατάστασης των μικρασιατών και των άλλων προσφύγων στην Ελλάδα μετά το ‘22. Σχεδόν κάθε σύλλογος προσφύγων περιέλαβε στους σκοπούς του την ίδρυση μουσείου. Ορισμένοι σύλλογοι, σε κάποιους από τις εκατοντάδες των προσφυγικών οικισμών ή προσφυγικοί δήμοι, κατόρθωσαν να συγκροτήσουν κάποια αποσπασματική συλλογή ενθυμίων που αφορούσαν στη ζωή στη πατρίδα πριν το ’22. Όσο περνούσε ο χρόνος, το αίτημα για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και συνολικού μουσείου για τη μακραίωνη ιστορία και τον πολιτισμό του μικρασιατικού ελληνισμού και γενικότερα του ελληνισμού της ανατολής, γινόταν ισχυρότερο. Όμως οι προσπάθειες δεν κατάφεραν να φθάσουν στο τελικό αποτέλεσμα.

Το αίτημα προστασίας από την απειλούμενη κατεδάφιση και ανάδειξης του συγκροτήματος των προσφυγικών πολυκατοικιών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, που με σθένος υποστήριξε ή Ένωση Σμυρναίων, προσφυγικές οργανώσεις και τοπικοί σύλλογοι, γέννησε την πρόταση για την εγκατάσταση σε αυτό του Μουσείου του Ελληνισμού της Ανατολής, πρόταση που έχει συμβάλει στη λήψη της τελικής απόφασης. Το συγκρότημα των προσφυγικών πολυκατοικιών, σημαδεμένο από τις μνήμες των παλιών πατρίδων των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν σε αυτές, από την αγωνία και τους αγώνες για επιβίωση και προκοπή στη νέα πατρίδα, αποτελούν χώρο με έντονο συμβολισμό του επιβάλλει τη στέγαση σε αυτόν της συλλογικής μνήμης, της ιστορίας και του πολιτισμού του ελληνισμού της ανατολής.

Το Μουσείο του Ελληνισμού της Ανατολής, όπως εμείς το σκεφτόμαστε, είναι κάτι πολύ περισσότερο και διαφορετικό από ένα εκθετήριο κειμηλίων. Σε αυτό παρουσιάζονται με συστηματικό και διαδραστικό τρόπο το σύνολο της μακραίωνης ιστορίας και του πολιτισμού, από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, και αναδεικνύονται όλοι οι τομείς δράσης, πνευματικής και υλικής, του ελληνισμού της ανατολής, οι σχέσεις και οι αλληλεπιδράσεις με άλλους λαούς, αλλά και η γενοκτονία και η σύγχρονη οδύσσεια της εγκατάστασης και της ένταξης στη νέα πατρίδα.

Αυτές οι βασικές σκέψεις μαζί με τη φαντασία και την επιστημονική γνώση αρχιτεκτόνων, μουσειολόγων και άλλων ειδικών επιστημόνων μπορούν να μετατρέψουν το μεγαλύτερο μέρος του συγκροτήματος των προσφυγικών πολυκατοικιών σε πρωτότυπο και εξαιρετικά πετυχημένο μουσείο που θα αποτελεί ζωντανό κύτταρο της πρωτεύουσας και θα συμβάλλει στην ανάδειξη των αρχιτεκτονικών και πολεοδομικών χαρακτηριστικών του συγκροτήματος και στην αναβάθμιση της περιοχής.

Με το χαρακτηρισμό ως μνημείων των προσφυγικών πολυκατοικιών, το δημόσιο βρέθηκε να κατέχει σημαντικό κτιριακό πλούτο σε καίριο και με προβολή σημείο της πρωτεύουσας. Ήταν επομένως βέβαιο ότι οι προσφυγικές πολυκατοικίες θα προσέλκυαν πολλούς φορείς που θα ενδιαφερόντουσαν να στεγαστούν σε αυτές.

Στις 30 Μαρτίου 2009, ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ) κ. Ι. Αλαβάνος πρότεινε, σε κοινή συνέντευξη τύπου με τον Δήμαρχο Αθηναίων κ. Ν. Κακαλαμάνη, την εγκατάσταση των γραφείων και άλλων υπηρεσιών του ΤΕΕ στα τέσσαρα από τα έξη διαθέσιμα κτίρια πολυκατοικιών (στα άλλα δυο παραμένουν οι παλιοί κάτοικοι). Επειδή όμως τα κτίρια δεν επαρκούν πρότεινε να κατασκευαστεί στο χώρο των πολυκατοικιών υπόγειο αμφιθέατρο.

Η πρόταση εγκατάστασης του ΤΕΕ στις προσφυγικές πολυκατοικίες, προκαλεί έκπληξη και απορία:

1. Πώς είναι δυνατό το ΤΕΕ να ζητά την εγκατάσταση των γραφείων του στις προσφυγικές πολυκατοικίες τη στιγμή που, τρεις μήνες πριν, στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, στη συνεδρίαση που κρινόταν η τύχη των προσφυγικών πολυκατοικιών, με σθένος υποστήριξε (δια της εκπροσώπου του στο Κεντρικό Συμβούλιο) την κατεδάφιση αυτών; Μάλιστα, μόνον το ΤΕΕ ψήφισε εναντίον του χαρακτηρισμού ως μνημείων των προσφυγικών πολυκατοικιών.

2. Πώς είναι δυνατό, μετά από τόσο αγώνα κατά της «κατεδάφισης της μνήμης», που δικαιώθηκε και κατοχυρώθηκε με την απόφαση υπουργού, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ και ο Δήμαρχος Αθηναίων, να καταθέτουν πρόταση αντίθετη με το πνεύμα των αγώνων για τη σωτηρία και με την απόφαση χαρακτηρισμού τους ως μνημείων; Μήπως επειδή και οι δυο φορείς τους, ήσαν υπέρμαχοι της κατεδάφισης των προσφυγικών πολυκατοικιών;

3. Πώς είναι δυνατό η πρόταση στέγασης στις προσφυγικές πολυκατοικίες του Μουσείου του Ελληνισμού της Ανατολής να εκλαμβάνεται ως πρόταση για «ένα Μουσείο των Προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής» όπως ανέφεραν στη κοινή συνέντευξη τύπου; Γνωρίζουμε ότι ευρύτερα στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία οι μικρασιάτες αναγνωρίζονται μονάχα με την προσφυγική τους ιδιότητα και όλα τα άλλα, η ιστορία τους, ο πολιτισμός τους, έχουν διαγραφεί ή διαστρεβλωθεί. Γι’ αυτό και δεν τους κακολογούμε. Άλλωστε, γι’ αυτό επιμένουμε στην ίδρυση του Μουσείου του Ελληνισμού της Ανατολής. Όμως, γιατί δεν επεδίωξαν να συνεργαστούν με τους φορείς των μικρασιατών γι’ αυτό το καίριο θέμα πριν να δώσουν συνέντευξη τύπου; Μήπως επειδή η υλοποίηση του Μουσείου δεν αφήνει περιθώρια στέγασης και των γραφείων του ΤΕΕ στις προσφυγικές πολυκατοικίες;

Εμείς, οι μικρασιάτες και οι φορείς των μικρασιατών, μαζί με όλους τους φορείς του Ελληνισμού της Ανατολής, με τη δική μας συνέργια, επιμονή και τεκμηρίωση με τον δικό μας αγώνα θα φθάσουμε στη πραγμάτωση του Μουσείου.

Σε αυτή τη προσπάθεια όλοι μπορούν και πρέπει να συμβάλουν. Και βέβαια ο Δήμος και το ΤΕΕ.

Ο δήμος Αθηναίων, πρέπει να συμβάλει όχι μόνο διότι η περιοχή των προσφυγικών πολυκατοικιών του ανήκει, αλλά και διότι μεγάλο μέρος των δημοτών του έχει καταγωγή από τις πατρίδες της Ανατολής.

Η επιθυμία να συμβάλει το ΤΕΕ στην αποκατάσταση των προσφυγικών πολυκατοικιών, είναι ευπρόσδεκτη για τα κτίρια που θα στεγάσουν το Μουσείο. Επίσης το ΤΕΕ μπορεί και πρέπει να αναλάβει την οργάνωση του τμήματος του Μουσείου που αναφέρεται στους μηχανικούς της Ανατολής και στο σημαντικό έργο τους.

Το Μουσείο του Ελληνισμού της Ανατολής είναι σήμερα σημαντικό και αναντικατάστατο όχι μόνο για εμάς αλλά για ολόκληρη την ελληνική κοινωνία διότι συμβάλλει καίρια στην αυτογνωσία της. Δίνει τη δυνατότητα να διδαχθούμε από την ιστορία και τον πολιτισμό μας ώστε να χαράξουμε ένα δημιουργικό και αξιοβίωτο συλλογικό μέλλον.

Φαίδων Γ. Παπαθεοδώρου

Μέλος Δ.Σ. Ενώσεως Σμυρναίων

Αντιπρόεδρος Πολιτιστικού Περιβαλλοντικού

Συλλόγου Κέντρου Αμπελοκήπων

Πολεοδόμος-Χωροτάκτης & Πολιτικός Μηχανικός

Μέλος ΤΕΕ

Association of the Enosi Smyrneon Powered by Elxis - Open Source CMS.  Copyright (C) 2006-2017 Elxis.org. All rights reserved.